Hawlang Lata, Hawlang Tabla

Pinagtagpi-tagping lata. Kalawangin, kulay berde, kulay pula. Tinabas batay sa lapad o habang pagkakabitan. May mga pabigat na lumang gulong ang pamandong ng mga pinagdikit-dikit ng pako na mga tabla. May mga posteng ang mga kable animo'y buhok na tinirintas. Ang tawag nila rito ay tahanan.

Hindi ito eksena sa indie films. Ito ang tanawin sa tulay na nagkakabit sa mga estasyong Recto at Doroteo Jose. Dahil sa sobrang dikit-dikit na ng mga kabahayan, ni hindi na napansin ng isa kong kaibigan na ang gusaling may mataas na pader at may mga barbed wire sa tuktok ay ang Manila City Jail.

Mahirap naman talagang mapansin ang hangganan. Mahirap naman talagang matukoy ang pagkakaiba. Kundi ko pa nakita noon ang mapa sa LRT 2, ay tiyak na iisipin ko rin na iyon ay bahagi rin ng mahabang latag ng yero.

Mula sa tulay, babatiin ka ng isang dalagang nagsusuklay sa bintana. Isang binata na nag-aahit ng balbas hawak-hawak ang salamin. Mga batang nagtatakbuhan sa yero habang maingat na hinihila-hila ang pisi ng kanilang saranggola. Mga kalapating naninirahan sa bubong. Mula sa tulay, tititigan ka ng Pilipinas.

Mahirap naman talagang isipin na naroroon ang bilangguan. Pare-pareho lang namang piitan ang ating ginagalawan.

Gatas ng Aklas

Ang paglilingkod ay walang kasarian. Ito ang pinatunayan ni Harvey Milk-- ang kauna-unahang ladlad na bakla sa kasaysayan ng politika ng Amerika.

Disyembre pa lang, nagkalat na sa Quaipo ang pelikulang MILK. Sa pagkapanalo ni Sean Penn sa Oscars, tiyak na marami ang magtatanong kung tungkol saan ang pelikula. Makatutulong ang tropeyo ni Penn upang mapag-usapan ang pelikula at mahikayat ang mga tao na panoorin ang MILK.

Oo, bakla si Harvey Milk, subalit ang pelikulang MILK ay hindi nilikha para sa mga kabaro niya at maging sa mga lesbyana-- ito ay pelikula para sa sangkatauhan.

Ang MILK ay isang hamon. Hamon sa mga halos isumpa at pandirian ang mga bakla at lesbyana. At hamon mismo sa mga bakla at lesbyana na nanatiling nakapiit sa madilim at masikip na kloseta. Ito ay kasaysayan kung paanong ang kasarian ay walang kinalaman sa pagiging mabuti at mahusay na mamamayan ng mundo ang isang indibidwal.

Ang MILK ay testimonya na sa sama-samang pagkilos, walang pader ang di kayang tibagin. Ang kalayaan ay hindi ibinibigay-- ipinaglalaban, sama-samang itong ipinaglalaban.

Tikman natin ang gatas ng paglaya.

Inetsapuwerang Petsa

Hindi tulad ng dati, kung ang Araw ng Kalayaan ay tumapat ng Miyerkules o kahit anong araw na may pasok sa eskuwela, sa araw na iyon mismo mawawalan ng klase. Malungkot kami ng noon sa tuwing papatak ang mga holidays sa araw ng Sabado o Linggo.

Noon, para sa aming magkaklase, ang holiday ay araw ng panghuhuli ng tutubi at salagubang, paliligo sa pantalan-- araw para maglaro at magsaya. Nang magsimula akong magbasa at maunawaan ang kasaysayan sa high school, at nagsimulang ma-intriga kung bakit si Rizal at hindi si Andres Bonifacio ang pambansang bayani, nagbago sa akin ng salitang "paggunita."

Ang paggunita ay pag-alala, ang pag-aalala ay pagbibigay halaga sa isang ambag sa kasaysayan o sa buhay ng isang tao o lahi. Subalit naiiba ang paggunita sa diksyunaryo ng kasalukuyang administrasyon: ang kasalukuyan ang nagtatakda ng nakaraan.

Lunes na ang araw ng mga paggunita. Inililipat sa pinaka-malapit na Lunes ang di pagpasok upang maging mas mahaba-haba raw ang ating pahinga. "Holiday Economics" ang tawag ng pamahalaan dito. Dahil sa mahabang araw na walang pasok, makatutulong daw ito sa ekonomiya dahil may pagkakataong magbakasyon at kumonsumo ang mga taong nais magrelax.

Saan ka naman nakakita sa isang bansang sardinas o canton na lamang ang kinakain ang uunahin pang pumunta sa Boracay, Baguio o sa mga vacation spots? Kahit nga sa simpleng pagpasyal na lang sa Luneta ay nagdadalwang-isip tayo, dahil bukod sa mahal ang pamasahe, ay laging nandyan ang banta ng holdapan dahil nga sa tumitinding kahirapan.

Walang kaso ang hangaring pagpapatatag ng ekonomiya para sa tunay na kagalingan ng bansa't mamamayan, 'yun naman talaga ang dapat. Subalit kung ang mga signipikanteng petsa sa ating bansa ay basta-basta na lang inililipat sa ngalan ng kita, para mo na rin sinabing walang saysay ang ating kasaysayan-- na wala tayong maipagmamalaking nakaraan.

Ang paglimot ay isang pagtataksil. Bahagi ng paglimot ay ang pagpapalabnaw ng kahalagahan ng nagdaan.

"Ang Biyernes Santo kaya ay Biyernes pa?" biro ng drayber sa akin noon nang mapag-usapan sa radyo ang Holiday Economics.

C(h)oke

Nagkalat na sa mga kalsada ang mga naglalakihang mukha ni Kim Chiu habang suut-suot ang t-shirt na kulay lila at may mga letrang mapusyaw na asul. Bago pa man tuluyan tayong pasuin ng papasok na tag-araw, agad na tayong inaaalok ng mga kamiseta ng pamatid-uhaw: "A coke a day keeps the bad trip away."

Ang sarap lagukin ng bagong gimik na ito sa tag-init. Kung gamot nga ito sa bad trip, tiyak walang sisimangot ngayong summer. Ganito na ang magiging drama: Wala kang trabaho? Magcoke ka! Natanggal ka sa trabaho? Magcoke ka! Hindi ka na makapag-aaral next year dahil sa tuition increase? I-coke mo yan! Sana nga ganito lang ang buhay.

Paano kung magkasakit dahil sa kaiinom ng coke? Di ba bad trip 'yun?
Bad trip ba kamo?
I-coke mo pa!

Para sa iba pang dulot ng paglagok ng softdrinks, bumisita sa:

http://www.filipinovegetarianrecipe.com/health_compilation/danger_of_coke_and_pepsi.htm

upang maintindihan ang salitang bad trip.

Baling Balita

Madiing tono. Gigil na nanguso. Matatalim na titig at kompiyansang pagduru-duro sa telebisyon ng tagapagbalita.

Habang lulan ako kanina ng G-Liner patungong Taft, ipinatalastas ang susunod na tatalakayin ng Imbestigador—kung paano raw ipinagdiriwang ang Araw ng mga puso sa isang siyudad sa kalakhang Maynila. Muli nilang tatalakayin ang isyu ng pinaka-matandang propesyon—ang prostitusyon.

Sa patikim sa isyu na aking nakita, pinasok ng mga pulis ang isang bar kung saan may mga nagsasayaw nang walang saplot. Kung saan may nagaganap na “torohan.” Walang takot nilang ipinakita ang operasyon— nang makapasok ang mga parak na huhuli sa kanila, nagsipulasan ang mga katawang parang nananahan sa hardin ng Eden. Mga nilalang na animo’y kalalabas lang sa nabiyak na kawayan. Dahil sa sinasabing “ethics,” pinalabo ng estasyon ang mga larawan.

Subalit kahit anong pagpapalabo pa ang gawin, ito lang ang mananatiling malinaw: hindi mapaaampat ng ganitong ulat ang isyu ng prostitusyon. Kahit anong tiyak ng tono ng taga-pagbalita, mananatiling walang katiyakan ang bawat araw para sa atin. Ang kawalang katiyakan na nagtutulak sa mga kapwa natin upang maghubad ng hiya sa entablado, habang kinikindatan ng pulang ilaw at pinaglalawayan ng mga aninong nakaupo sa paligid.

Higit pa sa salitang gasgas ang balita ukol dito. Higit pa sa usaping ito ang dahilan ng pag-iral ng media. Ang media ang sandigan ng mamamayan upang malaman ang dahilan kung bakit sila naghihirap, kung bakit sagad hanggang buto ang hiwa ng patalim na kanilang kinakapitan.

Hindi ako sang-ayon sa prostitusyon o ang isa pang madalas na paksa-- ang bawal na gamot, subalit hindi ba ang dapat na i-ulat ay kung bakit may mga kapuso at kapamilya tayong gumagawa nito? At kung sino o ano ang nagtutulak sa kanila upang magkaganon. Napakaraming mas malalim na usapin ang nangangailangan ng pagsisiyasat at imbestigasyon, subalit nakukupot ang balita sa mga biktima at hindi sa salarin.

Hangga’t ang media ay pagmamay-ari ng mga kapuso at kapamilya ng mga impluwensiyal sa bansa— mananatiling almusal, tanghalian at hapunan natin ang kawalang katiyakan.


At ito ang ulo ng mga nagbabagang balita sa bansang paulit-ulit hinuhubdan ng karapatan at kalayaan.