19 February, 2009

Eye bags

Inaabutan ko ang pagtilaok ng manok na panabong ng aming kapit-bahay sa paghihintay ng antok. Ito ang moda ng aking pagtulog gabi-gabi.

Nakadadalwang tasa ng kape ako sa gabi, pero ganito na naman ako noon pa pero di naman nito hinahadlangan ang pagbigat ng aking talukap. Tiyak ako, hindi kape. Sanay na ang aking sistema sa caffeine. Sabi ng titser ko noon sa higschool, pag di raw makatulog ay maaring makatulong ang mga sumusunod:

1. Uminom ng gatas. Ginawa ko naman kaso walang effect at mahal ang gatas.
2. Magbasa. Lalong nandilat ang aking mata dahil sa pananabik na malaman
ang mangyayari sa mga tauhan. Ngayong linngo, nakadalwang nobela ako.
3. Magbilang ng tupa. Bakit ko naman gagawin 'yon? Mga bata lang sa cartoons ang
gumagawa nito. At isa pa bakit tupa ang kailangang bilangan? At paano naman ako
ihahatid ng pagbibilang sa paghimbing?
4. Magdasal. Napagod na ako sa ka-aamanamin at ilang ulit na rin akong nagsisi.
Sibukan ko na ring itakip sa mata ang panyong El Shadai ni lola. Kinausap ko na rin
ang mga santo sa Quaipo noon, pero wala pa rin, nauna na ata silang managinip bago
ko pa man sila kausapin upang humiling ng antok.

Ngayong nagsisimula nang maging maalinsangan ang hangin sa gabi, naliligo ako bago humiga sa kutson. Pero sadyang pakipot ang antok.

Nang sabihin ko kay mommy na konti na lang at magkakaanak na siya ng zombie, ito lang ang kanyang nasabi: "'Wag ka na kasing isip nang isip bago matulog."

Pwede bang sa tuwing matutulog ako ay hindi ko iisipin na maraming mawawalan ng trabaho? Na maaaring kasama rito si kuya na nasa Saudi at si ate na nasa Singapore? Paano ko ba hindi maiisip na maraming magsisipagtapos na walang naghihintay na trabaho, paano ang aking mga kaibigan na inaasahan ng kanilang mga magulang? Paano ang aking mga pinsan na ipinangutang pa ng kanilang mga magulang makapagtapos lamang? Kakayanin ko kayang hindi mag-isip kung ano na kaya ang nangyari sa mga aktibistang dinukot, na patuloy pa ring naghihintay ang mga ka-pamilya nina Sherlyn Cadapan. Karen Empeno, Jonas Burgos, Randy Malayao at marami pang mga pangalan? Hay, pano ko naman maiiwasang hindi muna isipin na pinapatay sa bansang may demokrasya ang mga aktibista at mamamahayag?

Bakit ba pati pagtulog ay kay hirap angkinin sa panahon ngayon?

18 February, 2009

Pilapinas kong Mahal

Walang katapusang pagpila ang ating buhay.

Parang pila sa NFA rice noong summer ang linya ng mga tao sa Lotto ticket outlet kanina. Nang makita ko sa Bulgar na binabasa ng mamang may goodmorning towel na nakasabit sa batok, habang kagat-kagat ang dulo nito-- P239, 242, 111.20 ang naghihintay sa tamang kombinasyon ng numero. Kung di lang ako nagmamadali, siguro ay nakipila na rin ako at tinayaan ang birthday ng buong pamilya. Mga numerong lagi noong pinatatayaan ni mommy kahit na nasa Hong Kong siya.

Pag may taya si mommy noon, naka-abang kami sa channel 4 para sa kombinasyon. Pag wala, ayaw niyang mapapadaan sa channel 4 dahil ayaw niyang manghinayang kung sakaling ang aming mga birthday ang isuka ng makina. Maraming umaasa sa atin sa kaalwanang inihahatid ng mga bolang may bilang na binobola.

Sino ba namang ayaw makatikim ng ginhawa sa isang bansang bisyo na ang magtiis? Lalo pa ngayong uso ang walang trabaho, hindi na nakapagtataka kung sa lotto na humingi ng himala ang mga tao at balatuhan na lang ang Itim na Nazareno. Pero sa huli, naniniwala pa rin ako kay ate Gay: "Walang himala!"

Nakakangalay ang pagpila: pila sa jeep, pila sa poso, pila sa banyo, pila sa bigas,pila sa PGH,pila sa Wowowee at Eat Bulaga, pila sa lotto. Buti na lang nabawasan na, wala nang pila sa trabaho at pila sa pag-asenso.

17 February, 2009

Hurno

Nararamdaman ko na ang pagdating ng tag-araw.

Pulang pamaypay na kakulay ng blouse ng ale ang kakampay-kampay, photocopied readings na salit-salitang binabasa at ipinapampaypay ng estudyanteng katabi ko at ang mama sa aking harap sa bus na lumilikha ng hangin sa pamamagitan ng kanyang long folder-- hindi sapat ang ibinubuga ng aircon kaya't karamihan sa amin kanina ay kanya-kanyang diskarte upang saglit na makaramdam ng ginhawa.

Panahon na naman ng haluhalo. In-demand na naman si Mamang sorbetero. Abala na naman ang kabukiran. Marami na naman akong makikitang mga parang ninja na may damit na nakabalot sa ulo at may hawak-hawak na karit sa aking pag-uwi sa probinsiya. Naririnig ko na ang alon, nararamdaman ko na ang timbulan.

Iba ang tag-init na ito-- sabi sa diyaryong aking pinapamaypay, marami ang mawawalan ng trabaho. Muling mag-aral na lang daw ang magsisipagtapos ngayon.

Di lang kalikasan ang papaso sa atin. Iba ang paparating na summer.

16 February, 2009

ipasa pagkabasa

Mahigit dalwang oras ang aming nilakbay. Isang kulay abong van na nirentahan ng isang kaibigan ang naghatid sa'min sa isang coffee shop, ilang metro pagkalabas ng UP-Los Banos noong nakaraang linggo. Lima kami sa mahabang sasakyan. Lima kaming dadalo ng booklaunch ni T.S. Sungkit Jr. Lima kaming dumayo upang alamin ang "Batbat hi Udan."

Lima kami: si manong drayber, ang mag-e-emcee sa program na katabi ni manong sa unahan, ang dalwang kakanta at ako. Ako na tagapakinig at palakpak sa rehearsal ng mga kakanta habang naghihintay ng muling pag-usad ng aming sinasakyang kulay abong van. Ako na nag-iisip ng kung ano ang pwede kong maging role sa event na 'yon.

Hanggang sa magsalita ang awtor-- nalaman ko ang sagot sa pinakamalaking tanong na sa Maynila pa lang ay hinahapan ko na ng paliwanag: Ano ang ibig sabihin ng titulo? Anong drama ng pamagat na Batbat hi Udan?

Lagpas alas-otso na nang kami'y maglakbay pabalik ng maingay na lungsod. Pito na kaming lulan ng mahabang kulay abong sasakyan. Dalwang kaibigan na mula rin sa Maynila ang sumabay sa amin.

Sa biyahe pauwi, don ko pa lang na-realize ang aking pwedeng role sa event na 'yon: ikuwento ang Buhay ni Udan. Ipaalam na may isang matapang na manunulat na purong Higaonon ang hindi nangiming magkuwento ng buhay ni Udan at magsalita sa lenggwahe ni Udan. May isang dating miyembro ng student paper na sineryoso ang pagsusulat upang makapagpabatid ng kuwento mula sa rehiyon. Upang magkuwento gamit ang mayaman nating mga wika.

Bagama't ang panahong ito ay panahong walang panahong magbasa ang karamihan sa atin, o kung nagbabasa man ay Ingles ang hawak-- ang Batbat hi Udan ay isang testamento kung gaano kayaman ang ating panitikan.

Naghihintay lang ang mga kuwento ng ating lahi na maisulat, mabasa at maipasa.

15 February, 2009

Lungkot ng talulot

Sa labas ng simbahan, pasado alas-onse na kagabi ay marami pa ring timba ng rosas na naghihintay maialay.

Ilan kaya ang naghintay kahapon na makatanggap sa kanila? Marami kayang naghiwalay bago mag-fourteen kaya't patapos na ang araw kahapon ay nakababad pa rin ang mga rosas sa timba? Oh ito ba ay epekto rin ng financial crisis kaya kahit rosas ay di na maihandog? Saan na kaya pupulutin ang mga rosas na maghapong naghintay? Saan na kaya sila dadalhin ng tindero matapos ang maghapong pagbabakasakaling makapagpangiti?

Matamlay na ang kanilang pagkapula. Nangangalay na ang mga dahon. Nagsisimula nang mangulubot at mangitim ang dulo ng kanilang mga talulot. Pulang pumupusyaw. Yumuyukong talulot.

Kagabi, sabay na nalanta ang mga rosas at ang ngiti ng sa kanilay naghintay.